Co to jest RRSO

i jak je obliczyć?

Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania to aktualnie bez wątpienia najbardziej “popularny” wskaźnik obrazujący koszty różnego rodzaju kredytów oraz pożyczek. Informacje o wysokości RRSO dla danego produktu pożyczkowego lub kredytowego znajdziemy nie tylko w dokumentacjach przedstawianych przez banki oraz instytucje pożyczkowe, ale również w materiałach reklamowych.

Z jednej strony można powiedzieć, że opisywany stan rzeczy jest do pewnego stopnia okolicznością korzystną: bezpośredni wgląd w wysokość RRSO stanowi bowiem pewną informację, która pozwala klientowi już na wstępie porównywać ze sobą atrakcyjność finansową różnych ofert. W tym miejscu należy zaznaczyć, że z grubsza właśnie takie były cele, dla których stworzono oraz wprowadzono w życie ten stosunkowo nowy konstrukt.

Z drugiej jednak strony, porównywanie ze sobą ofert różnych kredytów lub pożyczek wyłącznie na podstawie wysokości RRSO bardzo często wiedzie na przysłowiowe manowce. Kolejna istotna informacja to fakt, że Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania z definicji nie obejmuje wszystkich możliwych opłat, które mogą wchodzić w skład kosztów kredytu albo pożyczki.

Najkrócej mówiąc, dwa wymienione czynniki sprawiają, że Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania jest konstruktem dość często poddawanym krytyce przez ekonomistów. Być może, niektóre spośród krytycznych opinii idą zbyt daleko, ponieważ wprowadzenie RRSO faktycznie w pewnej mierze doprowadziło do ujednolicenia obrazu oferty sektora pożyczkowego oraz kredytowego. Z drugiej strony, z całą pewnością warto, aby konsument dokładnie wiedział, czym jest RRSO, jakie koszty obejmuje a także jakie są ograniczenia owego konstruktu.

RRSO – podstawowe informacje

Co bardzo ciekawe, w swojej genezie Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania stanowi raczej koncepcję polityczną, niż ekonomiczną. Powołanie do istnienia owego konstruktu zawdzięczamy dyrektywie Komisji Europejskiej o numerze 2011/90/UE z dnia 14 listopada 2011 roku. W dokumentach załączonych do samej dyrektywy możemy dowiedzieć się, jakie mniej więcej były cele, które przyświecały Komisji Europejskiej oraz jaką w funkcję w założeniu miał pełnić parametr RRSO. 

Najkrócej mówiąc, wprowadzenie RRSO było odpowiedzią organów Unii Europejskiej na dynamiczny rozwój sektora pożyczkowego oraz kredytowego. Rosnąca liczba dostępnych ofert oraz brak precyzyjnych przepisów odnośnie sposobu prezentacji produktów pożyczkowych/kredytowych sprawiały, że klienci bardzo często nie dysponowali możliwością porównania ze sobą warunków różnych ofert.

Jeden podmiot mógł bowiem w materiałach marketingowych informować np. wyłącznie o wysokości rat miesięcznych dla udzielanej przez siebie pożyczki, zaś inny podawać przykładowo parametr RSO czyli Rzeczywistej Stopy Oprocentowania. Oczywiście, dokonanie porównania warunków różnych ofert było możliwe, jednak taka czynność zawsze wymagała od klienta dokładnego przestudiowania dokumentacji udostępnianej przez pożyczkodawców oraz kredytodawców.

Celem wprowadzenia RRSO było więc ułatwienie klientowi porównywania korzystności różnych ofert. Jak wiadomo, zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami banki oraz instytucje pożyczkowe mają obowiązek podawać informacje na temat RRSO również w materiałach reklamowych.

W ten sposób można stwierdzić, że wprowadzenie RRSO oraz nałożenie na podmioty sektora finansowego obowiązku informowania o wysokości tego parametru rzeczywiście było okolicznością, która znacząco przyczyniła się do ujednolicenia obrazu oferty branży pożyczkowej oraz kredytowej.

Niestety, w praktyce parametr RRSO wykazuje również dość istotne mankamenty.

Jakie koszty wchodzą w skład RRSO?

Co do zasady, można powiedzieć, że w skład Rzeczywistej Rocznej Stopy Oprocentowania będą wchodzić jedynie podstawowe koszty kredytu lub pożyczki. Oznacza to więc takie faktory, jak:

1. Odsetki kapitałowe

2. Prowizja za przyznanie kredytu albo pożyczki

3. Opłata przygotowawcza

4. Koszty związane z rozpatrzeniem wniosku kredytowego/pożyczkowe

5. Ewentualne koszty dodatkowe, np. opłata za obsługę domową

Na podstawie powyższej listy mogłoby się wydawać, że Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania stanowi parametr o raczej kompletnym charakterze. Niestety, nie do końca jest to prawda. Przede wszystkim, w skład RRSO z definicji nie wchodzą koszty o charakterze stricte dodatkowym, jak np. opłata za przedłużenie pożyczki, wakacje kredytowe, pożyczkę refinansującą i tym podobne. RRSO nie obejmuje również kosztów karnych, które pojawiają się w momencie braku terminowej spłaty zobowiązania kredytowego lub pożyczkowego. 

RRSO a okres trwania kredytu lub pożyczki

Kolejny istotny problem związany z obiektywnością parametru RRSO stanowi fakt, że konstrukt ten z założenia przedstawia koszt zobowiązania w stosunku rocznym. Ze względu na sposób wyliczania wysokości RRSO, co do zasady można mówić o obowiązującej tutaj zależności pt. im dłuższy okres spłaty, tym niższe RRSO.

Niestety, w ten sposób klient łatwo może się “naciąć” na ofertę kredytu albo pożyczki ratalnej, które de facto będą wiązać się z wyższymi kosztami. Jak jest to możliwe? 

Załóżmy, że mamy do wyboru dwie pożyczki ratalne na kwotę 10 tysięcy złotych. Jedna z nich cechuje się okresem spłaty na poziomie 24 miesięcy, zaś druga 48. Z ogromną dozą prawdopodobieństwa, RRSO będzie wyraźnie niższe dla oferty pożyczki z okresem spłaty 48 miesięcy.

Jednocześnie jednak rzeczywisty, tj. złotówkowy koszt tej właśnie pożyczki może okazać się znacząco wyższy, niż pożyczki na 24 miesiące. 

Podobnie, RRSO może “fałszować” wyniki porównania ofert różnych pożyczek lub kredytów w sytuacji, kiedy w grę wchodzą różnice w charakterze oprocentowania, tj. jedna oferta dotyczy np. kredytu z ratą stałą, a druga z ratą malejącą lub rosnącą. 

Jaki stąd wniosek? Porównując ze sobą oferty różnych pożyczek lub kredytów RRSO powinno nam służyć co najwyżej jako swego rodzaju punkt orientacyjny. Samą decyzję o wyborze tej lub innej oferty należy zaś podjąć na podstawie wysokości realnego, a więc złotówkowego kosztu dla danej pożyczki czy kredytu.

RRSO a pożyczki za darmo

Kolejna kontrowersja dotyczy oferty niezwykle popularnych obecnie “darmowych pożyczek”. Na samym początku należy zaznaczyć, że oferty chwilówek z promocyjnym RRSO na poziomie 0% w wydaniu wielu dzisiejszych instytucji pożyczkowych nie są żadnym oszustwem ani “trickiem”. Darmowe chwilówki dostępne są w większości instytucjach pożyczkowych.

RRSO w przypadku tego rodzaju produktów naprawdę wynosi 0 procent. Należy jednak pamiętać, że w tym wypadku klient zawsze i bez wyjątku ma do czynienia z ofertą o charakterze promocyjnym. Będzie to oznaczać więc konieczność dokładnego przestrzegania regulaminu promocji, w tym na pierwszym miejscu terminowej spłaty pożyczki.

Kolejna problematyczna kwestia wiąże się z ewentualnym przedłużeniem lub refinansowaniem darmowej chwilówki. Instytucje pożyczkowe często udostępniają klientom taką opcję. Należy jednak pamiętać, że opłata za przedłużenie lub refinansowanie pożyczki nie wchodzi w skład RRSO.

Oznacza to, że również w przypadku promocyjnej chwilówki “na zero” skorzystanie z opcji przedłużenia albo refinansowania będzie wiązać się z określoną opłatą, która zostanie doliczona do całkowitej kwoty pożyczki. 

TOP 5 POŻYCZKI ZA DARMO
Kwota:
5000PLN
Okres:
30dni
1
Kwota:
3000PLN
Okres:
61dni
2
Kwota:
3000PLN
Okres:
30dni
3
Kwota:
6000PLN
Okres:
30dni
4
Kwota:
6000PLN
Okres:
65dni
5

ARTYKUŁY

Czyszczenie BIK – czy to możliwe?

Czyszczenie BIK – czy to możliwe?

CZYSZCZENIE BIK - CZY TO MOŻLIWE? Biuro Informacji Kredytowej to aktualnie bez wątpienia najważniejszy "rejestr dłużników" służący pożyczkodawcom oraz kredytodawcom w celu weryfikacji historii kredytowej oraz zdolności kredytowej potencjalnych klientów.Z danych...

Limit odnawialny

Limit odnawialny

LIMIT ODNAWIALNY CZYLI LINIA POŻYCZKOWA Jak działają linie pożyczkowe oraz czy rzeczywiście warto z nich korzystać? Postarajmy się odpowiedzieć na te pytania.Oferta współczesnych instytucji pożyczkowych to już nie tylko tradycyjne dla tego sektora chwilówki oraz...

Bezpieczny pesel

Bezpieczny pesel

BEZPIECZNY PESEL System Bezpieczny Pesel to stosunkowo nowa inicjatywa, która w założeniu ma umożliwiać konsumentom bardziej efektywną ochronę swoich danych osobowych. Początek programu datuje się dokładnie na wiosnę 2017 roku. Za jego powstanie odpowiada natomiast...

Na podstawie wszystkich powyższych danych można zaryzykować tezę, że wprowadzenie RRSO faktycznie w sporej mierze spełniło swój cel. Obraz oferty sektora pożyczkowo-kredytowego jest bowiem aktualnie z pewnością znacznie bardziej jednorodny, niż miało to miejsce wcześniej.

Z drugiej jednak strony klienci często po prostu nie wiedzą, jak dokładnie działa RRSO, przez co traktują ów parametr jako całkowicie obiektywny wskaźnik “kosztowności” danej oferty, co rzecz jasna stanowi podejście błędne.

W tym kontekście wydaje się, że wprowadzenie RRSO oraz nałożenie na banki i instytucje pożyczkowe obowiązku podawania informacji nt. wysokości tego wskaźnika powinno być jedynie pierwszym krokiem na drodze do większej transparentności branż kredytowej oraz pożyczkowej. 

Monika Rabenda

administrator, Moniak.info